رخساره های الکتریکی در اصل یک روش قطعی یا تحلیلی برای دسته بندی چاه نگارهای (پتروفیزیکی) است که می تواند نشان دهنده تغییر ویژگی های زمین شناسی یا مخزنی باشد. در این مقاله با استفاده از چاه نگارهای پتروفیزیکی در دو چاه مغزه گیری شده از سازند سروک در یکی از میادین نفتی جنوب ایران مدل رخساره الکتریکی شامل 25 رخساره به دست آمد. این مدل بر اساس اطلاعات مغزه که نشان دهنده وجود 5 رخساره رسوبی در این سازند بود و با ترکیب رخساره های الکتریکی مشابه به یک مدل 5 رخساره ای بهینه سازی شد. با توجه به انطباق خوب نتایج مدل بهینه شده با واقعیت (در چاه های مغزه گیری شده) این مدل به تمام چاه های میدان تعمیم داده شد. در نتیجه نمونه رخساره های رسوبی در دیگر چاه های میدان شبیه سازی شد.

در این پژوهش چهار تپه ماسه ای در شرق بابلسر بررسی شده اند. این تپه ها جزء تپه های ماسه ای سهمی شکل (پارابولیک) از نوع هلالی می باشند. بافت رسوبات، ماسه ای و ماسه با کمی گراول است، این رسوبات دارای جورشدگی متوسط، کج شدگی مثبت و از نظر کشیدگی لپتوکورتیک هستند. از نظر ترکیب پتروگرافی بیش از 60% نمونه ها از خرده های سنگی (عمدتا دگرگونی و آذرین) تشکیل شده اند. سه رخساره رسوبی A، B1 و B2 شناسایی شده است، ویژگی های دو رخساره A و B2 نمایانگر رسوب گذاری خارج از آب (تپه ها و پهنه ساحلی) و رخساره B1 بیانگر رسوب گذاری کم ژرفای ساحلی (منصقه سواش) است. نتایج سن سنجی از بخش-های میانی و پایینی تپه ها نمایانگر سن 14 تا 25 هزار سال می باشد، بر این اساس بیشینه و کمینه سرعت رسوب گذاری به ترتیب 0.15 و 0.02 میلی متر در سال تخمین زده شده است. بررسی نیمرخ های رادار نفوذ کننده زمین نمایانگر چهار رخساره رادار است، ویژگی های آن ها نمایان گر تشکیل در بخش های جلویی و پرشدگی درون فرورفتگی های تپه ساحلی و منطقه سواش است.

آتشفشان بیدخوان در استان کرمان و کمربند ولکانو- پلوتونیک ارومیه- دختر واقع و ساختمان آن شامل تناوبی از گدازه ها و مواد آذرآواری مختلف است. این آتشفشان از نظر سنی نسبتا جوان (میوسن تا پلیوسن) است و ساختاری تا حدودی سالم دارد، به طوری که هدف مناسبی برای مطالعات رخساره شناسی به شمار می رود. بر اساس مطالعات رخساره ای، می توان ساختمان آتشفشان بیدخوان را در چهار رخساره تفکیک کرد. رخساره مرکزی در محل کالدرا واقع شده و واحدهای سنگی خاصی چون توده نفوذی نیمه ژرف دگرسان شده، برش های گدازه ای، دایک های حلقوی و شعاعی دارد. رخساره نزدیک آتشفشان به صورت دیواره های پرشیب و مرتفع در اطراف کالدرا گسترش پیدا کرده و ساختار چینه ای را به خوبی نشان می دهد که در آن، توالی های ستبر واحدهای آذرآواری ریزشی، خیزابی، جریانی و گدازه به صورت متناوب قرار گرفته اند. رخساره میانی با بیشترین گسترش، به طور عمده از مواد آذرآواری خیزابی، جریانی، گدازه و لایه های متعدد لاهار تشکیل شده است. رخساره دور آتشفشان بیدخوان، ستبرای کمی دارد و شامل رسوبات رودخانه ای درشت دانه ای است که در اثر تحرک دوباره محصولات اولیه آتشفشان و حمل آنها توسط رودخانه ها به وجود آمده اند. مطالعات رخساره ای نشان می دهد که ساختمان آتشفشان بیدخوان در اثر چندین فاز فورانی انفجاری ایجاد شده که برخی از آنها با دخالت آب همراه بوده اند و فاصله زمانی زیادی میان فوران ها وجود نداشته است. ویژگی هایی چون جوش خوردگی شدید و رنگ نهشته های آذرآواری نشان می دهد که این واحدها در زمان تشکیل، دمای بالایی داشته و در خشکی تشکیل شده اند. رخساره مرکزی آتشفشان بیدخوان می تواند محل مناسبی برای اکتشاف مس و مولیبدن پورفیری باشد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.